Nobel Fizik Ödülü 2013

François Englert 
Université Libre de Bruxelles, Brussels, Belgium

 

Peter W. Higgs
University of Edinburgh, UK

 

      

2013 Nobel Fizik ödülü François Englert ve Peter W. Higgs tarafından, “atom-altı parçacıkların kütle kazanma mekanizmasının” anlaşılmasındaki katkıları üzerine yaptıkları teorik buluş nedeniyle paylaşıldı ve yakın bir zamanda teorik olarak öngörülen temel parçacık, CERN’de Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’ndaki ATLAS ve CMS deneyleri tarafından doğrulandı.

 

 

 

Basın Açıklaması

8 Ekim 2013

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi yaptığı basın toplantısıyla 2013 Nobel Fizik Ödülü’nün François Englert ve Peter W. Higgs’e "atom-altı parçacıkların kütle kazanma mekanizmasının” anlaşılmasındaki katkıları üzerine yaptıkları teorik buluş nedeniyle" verildiğini duyurmuştur.

 

Ve İşte Nihayet!

François Englert ve Peter W. Higgs parçacıkların nasıl kütle kazandıklarının teorisi üzerine yaptıkları çalışmalar nedeniyle 2013 Nobel Fizik ödülünü paylaştılar. Onlar, 1964 yılında birbirlerinden bağımsız olarak bu teoriyi önerdiler. (Englert şimdi ölmüş olan meslektaşı Robert Brout ile birlikte). Onların düşünceleri Higgs olarak adlandırılan parçacığın Genevre, İsviçre’deki CERN laboratuarında bulunması ile doğrulandı.

 

Ödül verilen bu teori, evrenin nasıl inşa edildiğini tanımlayan Parçacık Fiziğin Standart Modelinin merkezini oluşturur. Standart Modele göre çiçek ve insanlardan, yıldızlar ve gezegenlere kadar her şey birkaç temel yapı taşlarından, maddeyi oluşturan parçacıklardan oluşur: Bu parçacıklar her şeyin olması gerektiği gibi çalışmasını garantilemek için kuvvet taşıyıcı parçacıklar tarafından yönetilirler.

Tüm Standart Model ayrıca özel tipli bir parçacığın varlığına da dayanmaktadır: Higgs Parçacığı. Bu parçacık, tüm uzayı dolduran görünmez bir alandan kaynaklanmaktadır. Evren boş gözükmesine rağmen bu alan oradadır. Onsuz bizler var olamazdık, çünkü var olmamız parçacıkların bu alanla etkileşmesi üzerine kütle kazanmaları sonucudur.  Englert ve Higgs tarafından öngörülen teori bu süreci tanımlar.

4 Temmuz 2012 tarihinde bu teori, CERN parçacık fiziği laboratuarında Higgs parçacığının keşfiyle doğrulandı. CERN parçacık çarpıştırıcısı LHC (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı) belki insanoğlu tarafından üretilen gelmiş geçmiş en büyük ve en karmaşık makinedir. Her birinde yaklaşık 3.000’den fazla bilim insanı ile iki araştırma grubu ATLAS ve CMS, Higgs parçacığını milyarlarca parçacık çarpışmasından seçip çıkarmıştır.


Higgs parçacığının bulunması çok büyük bir başarı olmasına rağmen – ki bu Standart Model yapbozunun eksik kalan parçası idi – Standart Model, Kozmik yapbozun nihai parçası değildir. Bunun sebeplerinden bir tanesi Standart Modelin belli parçacıkları, nötrinoları, kütlesiz olarak almasıdır. Fakat son çalışmalar göstermiştir ki bu parçacıklar gerçekten de belirli bir kütleye sahiptir. Diğer bir sebepte, bu model sadece görünen maddeyi tanımlamaktadır ki bu miktar, kozmozdaki tüm maddenin beşte birlik kısmına karşılık gelmektedir. Bu gizemli “Karanlık Maddeyi” bulmak CERN’de bilim insanlarının bilinmeyen maddelerin izlerini sürmeye devam etmelerindeki sebeplerden bir tanesidir.

Çeviri:
Doç. Dr. Muhammed DENİZ, Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Fakültesi, Fizik Bölümü 

Kaynak:

http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2013/press.html

Video Linkleri:


Son güncelleme: 07.12.2013 02:01